Hetzelfde besluit.
Weer op de agenda.
De argumenten herhalen zich. De keuze blijft liggen. Ondertussen wachten de mensen voor wie jullie werken.
De Nieuwe Kamer / Praktijk voor frictiearchitectuur
Het gesprek dat
niet langer
kan wachten.
Besluiten blijven liggen. Collega’s slikken hun twijfel in. De interne strijd kost energie die jullie missie nodig heeft.
Wij richten samen met jouw organisatie een Kamer in. Een ruimte waarin je frictie benut voor onderbouwde keuzes, duidelijke verantwoordelijkheid en een werkbaar vervolg.
Een eerste verkenning met Kiza. Nog geen keuze voor een traject.
Het moet ook iets kunnen veranderen.
Voor bestuurders, directies en professionals in
Publieke organisaties / Kennis & dienstverlening / Onderwijs, media & cultuur
Het probleem / Frictietekort
De spanning is er al.
De ruimte ontbreekt.
In het overleg lijkt iedereen mee te gaan. Daarbuiten klinkt een ander verhaal. Er is verschil, maar het krijgt te weinig ruimte om de koers te beïnvloeden. Dat noemen wij frictietekort.
Hetzelfde besluit.
De echte vergadering
is in de wandelgang.
Twijfel wordt ingeslikt. Bezwaren gaan ondergronds. Wat professionals weten, bereikt de beslissers niet.
Alle energie gaat
naar binnen.
Je stemt af, repareert relaties en begint opnieuw. De opgave die jullie samenbracht, raakt steeds verder uit beeld.
Ons aanbod / Eén Kamer. De vorm volgt de vraag.
Richt een
nieuwe Kamer
in.
Een tijdelijke tafel rond één besluit. Een terugkerende ruimte voor tegenspraak. Een gesprek tussen bestuur, professionals en de buitenwereld.
We onderzoeken wat er speelt, wie moet deelnemen en welke keuze nog openligt. Daarna ontwerpen en begeleiden we de Kamer. Met duidelijke afspraken over invloed, verantwoordelijkheid en het vervolg.
Je koopt geen gebouw. Je maakt ruimte voor wat in de bestaande overleggen niet lukt.
Zo richten we een Kamer inHet verschilBespreekbaar
De keuzeOnderbouwd
Het vervolgMet een eigenaar
Waar begin je?
Begin bij wat er speelt.
Niet bij een product.
Elke Kamer begint met een diagnose. Hoe uitgebreid die is, hangt af van jouw vraag. Dit zijn drie herkenbare ingangen.
01 / Begrijpen
Iets loopt vast.
Maar wat precies?
De onrust is voelbaar. Bestuur en uitvoering vertellen verschillende verhalen. We onderzoeken waar de spanning zit, wie haar draagt en wat nog ontbreekt.
Een mogelijke startFrictiescan
Bekijk de diagnose Een compacte diagnose en een onderbouwde volgende stap.
02 / Kiezen
Eén besluit kan
niet langer wachten.
De argumenten zijn bekend. Toch blijft de keuze liggen. We brengen beslissers en betrokkenen samen om belangen, bezwaren en verantwoordelijkheid te onderzoeken.
Een gerichte KamerDe Besluitkamer
Bekijk de Besluitkamer Een besluitmemo. Of precies benoemen wat een verantwoord besluit nog verhindert.
03 / Volhouden
Hetzelfde patroon.
Steeds een nieuw overleg.
Een enkele bijeenkomst is niet genoeg. We ontwerpen terugkerende ruimte voor tegenspraak, leren en verantwoordelijkheid. Met afspraken die de dagelijkse praktijk raken.
Een Kamer die blijft werkenFrictielab & Kritische Vriend
Ontdek de begeleiding Inzichten verbinden aan rollen, routines en een afgesproken vervolg.
Nog niet duidelijk welke vorm past? Dat onderzoeken we in de eerste verkenning.
Frictiearchitectuur / Hoe we de Kamer ontwerpen
Een goed gesprek
begint vóór de tafel.
Wie mag spreken? Wie kan beslissen? Wat gebeurt er na afloop? Het huis verbeeldt de voorwaarden voor een werkende Kamer. Elk onderdeel helpt ons een andere ontwerpvraag te stellen.
Verken de zes onderdelen van het huis.
01 / Fundament
Waar staan we voor?
Welke vraag ligt voor? Wat staat vast en wat is nog beïnvloedbaar? We beginnen met bedoeling, mandaat en spelregels.
02 / Binnenkamers
Wat leeft er onder de oppervlakte?
Wat wordt nog niet in de grote groep gezegd? Vertrouwelijke voorbereiding en kleinere gesprekken maken verschillende ervaringen hoorbaar.
03 / Tafel
Wat moet er op tafel komen?
Waar raken de verschillen elkaar? Hier onderzoeken deelnemers hun botsende belangen, kennis en verantwoordelijkheden.
04 / Raam
Welke wereld laten we binnen?
Wie of wat blijft buiten beeld? We halen de wereld van betrokkenen, afwezige stemmen en mogelijke gevolgen naar binnen.
05 / Scherm
Wat laten we zien — en wat verdwijnt?
Wat laten data, modellen en verhalen zien? We onderzoeken ook welke werkelijkheid zij wegfilteren.
06 / Dak
Wat kan deze ruimte dragen?
Wat beschermt het gesprek en draagt het vervolg? We verbinden afspraken over zorgvuldigheid aan eigenaarschap en leren.
Zorgvuldig kiezen
Niet iedere frictie vraagt
om een groepsgesprek.
Soms moet je eerst één persoon horen. Soms moeten twee mensen met elkaar spreken. Soms ontbreekt een stem aan tafel. En soms moet een bestuurder een besluit nemen. We onderzoeken eerst wat nodig is. De werkvorm volgt daarna.
Zo maken we die afwegingErvaring met Kiza
“Kiza hielp ons nadenken over de rol van bibliotheken in democratisch burgerschap. Zijn kritische blik en brede kennis waren enorm waardevol.”
Deirdre Carasso Bibliotheek Utrecht
Een tastbare opbrengst
Het gesprek eindigt.
De verantwoordelijkheid niet.
Bij een besluitvraag leggen we de gekozen richting, resterende bezwaren, verantwoordelijkheden en vervolgstappen vast. Soms ontbreekt nog informatie of mandaat. Ook dat krijgt een plek.
Bekijk de opzet van een besluitmemoIllustratieve opzet. Geen gepresenteerd klantresultaat.
Actuele toepassing / AI-Frictielab
AI versnelt het werk.
Wie draagt
het oordeel?
Een Kamer rond één concrete AI-keuze. Voor organisaties waar technologie het vakmanschap, de onderlinge verhoudingen en de verantwoordelijkheid verandert.
Bestuur, professionals en betrokkenen onderzoeken samen wat AI mag ondersteunen en wie kan ingrijpen. De opbrengst is een Menselijk Mandaat: afspraken over grenzen, beslisrechten en een begrensd experiment.
Eigen aanpak en indicatieve tarieven op de aanbodpagina.
Stamwijzer / De publieke oefenruimte
Niet ieder gesprek
hoeft iets op te lossen.
Naast ons werk met organisaties maken we ruimte om samen te oefenen in samenleven. Met essays, salons en gastheerschap. Om te luisteren, twijfel te delen en verschil te laten bestaan.
Ontdek StamwijzerDe salons / Kiza’s Keuken
Welke strijd is van jou?
Een besloten diner over morele moed. Met een gids en maximaal twaalf gasten onderzoek je wat je wilt blijven dragen en wat je mag loslaten.
Bekijk alle diners
Je werkt met / Kiza Magendane
Een schrijver die
de Kamer in gaat.
Schrijver. Politicoloog. Frictiearchitect.
In zijn essays onderzoekt Kiza hoe mensen zich tot elkaar en tot instituties verhouden. Met De Nieuwe Kamer brengt hij dat onderzoek in de praktijk. Hij ontwerpt en begeleidt de gesprekken waarin het schuurt — en onderzoekt wat er daarna moet gebeuren.
Kiza leidt de inhoud en begeleiding. Waar de opdracht dat vraagt, werken passende onderzoekers, cofacilitatoren en inhoudelijke experts mee.
Auteur van Met Nederland in therapiePubliek werk in NRC en De Groene Amsterdammer
Over Kiza & De Nieuwe Kamer Voor we beginnen
Ruimte voor
een paar vragen.
Moeten we letterlijk een kamer bouwen?
Nee. Een Kamer kan een tijdelijke tafel rond één besluit zijn, een terugkerend overleg of een combinatie van gesprekken en nieuwe werkafspraken. We ontwerpen de vorm rond de vraag. De essentie is dat verschil invloed kan hebben.
Kunnen we beginnen met één sessie?
Ja, als de vraag voldoende scherp is en de juiste mensen kunnen deelnemen. We beginnen altijd met een diagnose, passend bij de omvang van de opdracht. Soms is een kort voorgesprek voldoende als voorbereiding; soms zijn eerst vertrouwelijke interviews nodig.
Wat kost een Kamer?
Na de verkenning ontvang je een afgebakend voorstel met voorbereiding, begeleiding, opbrengst, vervolg en prijs. We spreken de investering af vóór de opdracht begint. Het AI-Frictielab heeft eigen indicatieve tarieven op de aanbodpagina.
Wat als we het niet eens worden?
Overeenstemming is niet altijd mogelijk of nodig. We leggen ook resterende bezwaren, ontbrekende informatie en grenzen aan het mandaat vast. De verantwoordelijke beslissers houden hun rol. Het doel is een beter onderbouwde keuze, niet instemming afdwingen.
Wanneer past deze aanpak niet?
Als de uitkomst al vaststaat en deelnemers alleen mogen instemmen, is er geen echte Kamer. Een gesprek vervangt ook geen formeel onderzoek, klachtenprocedure of besluit dat een leidinggevende zelf moet nemen. We bespreken vooraf wat nodig is en waar onze rol ophoudt.